• سيد محمد حسيني بهشتي

  • نام پدر :صادق مدرس خاتون آبادي

    شهر محل سکونت :تهران

    درجه علمی :اجتهاد

    مذهب : تشيع

    ملیت : ايراني

    تخصص :

  • تحصيلات دانشگاهي:
    كارشناسي، معقول و منقول، 1327 ـ 1330 هـ . ش، دانشگاه تهران؛
    دكتري، فلسفه و الهيات، 1335 ـ 1338 هـ . ش، دانشگاه تهران؛
    تحصيلات حوزوي:
    مقدمات:
    ادبيات عرب، مدرسه صدر، اصفهان؛
    منطق، مدرسه صدر، اصفهان؛
    سطح:
    فقه و اصول، مدرسه صدر، اصفهان؛
    آيت الله سيد محمد محقق داماد، مكاسب، 1326 هـ . ش، 6 ماه، قم؛
    آيت الله سيد محمد محقق داماد، كفايه، 1326 هـ . ش، 6ماه، قم؛
    آيت الله مرتضي حائري، كفايه، 1326 هـ . ش، 6 ماه، قم.
    توضيح دروس مقدمات و سطح را در مدت 4 سال به پايان رسانده است.
    خارج فقه و اصول:
    آيت الله سيد محمد محقق داماد، مكاسب، از 1326 هـ . ش به بعد، قم؛
    آيت الله سيد محمد محقق داماد، كفايه، از 1326 هـ . ش به بعد، قم؛
    آيت الله سيد محمد محقق داماد، فقه و اصول، از 1326 هـ . ش به بعد، قم؛
    آيت الله العظمي سيد روح الله خميني، فقه و اصول، پايان دهه 1330 ـ 1341 هـ . ش، قم؛
    آيت الله العظمي، سيد حسين بروجردي، فقه و اصول، پايان دهه 1330 هـ . ش، قم؛
    آيت الله العظمي سيد محمد تقي خوانساري، فقه و اصول، پايان دهه 1330 هـ . ش به بعد، مدرسيه حجتيه، قم؛
    آيت الله العظمي سيد محمد حجت كوه كمره اي، فقه و اصول، پايان دهه 1330 هـ . ش به بعد، مدرسه حجتيه، قم.
    فلسفه:
    علامه سيد محمد حسين طباطبايي، اسفار اربعه، قم؛
    علامه سيد محمد حسين طباطبايي، شفا، قم.)
  • * امام خميني: «آن چه كه من راجع به شهيد بهشتي متأثر هستم، شهادت ايشان در مقابل او ناچيز است و آن مظلوميت ايشان در اين كشور بود ... من او را يك فرد مجتهد، متدين، علاقه مند به ملت، علاقه مند به اسلام و به درد بخور براي جامعه خودمان مي دانستم ... شهيد بهشتي مظلوم زيست و مظلوم مرد و خار چشم دشمنان اسلام بود». (روزنامه جمهوري اسلامي، 7 و8/4/ 77)
    * آيت الله خامنه اي: «او (شهيد بهشتي) داراي فكر بلندي بود، مغز قوي و فعالي داشت، علاوه بر اين، داراي اراده و روحيه ممتازي بود، بر خود و احساسات خويش شديداً غالب بود. يك فردِ بيشتر متفكر بود تا احساساتي ... بهشتي مظلوم زيست و مظلوم مُرد، به خاطر اين كه در دوران زندگي اش، كسي به عمق و والايي شخصيت اين مرد پي نبرد. شهيد بهشتي واقعاً يك انسان برجسته اي بود در همه ابعاد.اما اين كه خار چشم دشمنان [اسلام] بود به خاطر آن كه، با وجودي كه اين مظلوميت در او وجود داشت، بر اثر خونسردي و حلم و تسلط بر اعصاب كه در او به وفور مشاهده مي شد، هرگز دچار حالت عكس العمل انفعالي نمي شد و موضع گيري هايش بسيار دقيق و صحيح و عاقلانه بود و خود همين امر موجب مي شد كه دشمن بيشتر از ناحيه او ضربه بخورد.
    از اول انقلاب، دشمنان، چه التقاطي، چه منافقين و غيره همه شان از شهيد بهشتي ضربه ديدند. براي همين هم بود كه اولين كس يا جزء اولين كساني كه مورد تهاجم دشمنان قرار گرفت، شهيد بهشتي بود».

    آثار مرتبط:
  • 1 ـ سرپرست و مسؤول دبيرستان دين و دانش، قم، 1323 ـ 1342 هـ . ش؛
    2 ـ عضو شوراي انقلاب از سوي امام خميني، تهران، 1357 هـ . ش؛
    3 ـ نايب ريس مجلس خبرگان قانون اساسي، تهران، مرداد 1358 هـ . ش؛
    4 ـ رييس ديوان عالي كشور، تهران، 1358 تا زمان شهادت ، 2 سال؛
    5 _ دبير كل حزب جمهوري اسلامي.)

    فعاليتها:
    1 ـ حضور داوطلبانه در مناطق محروم و دورافتاده براي تبليغ، 1326 هـ . ش؛
    2 ـ بنيان گذاري دبيرستان دين و دانش، قم، 1333 هـ . ش؛
    3 ـ برپايي كلاس هاي زبان و آموزش بعضي علوم و فنون سودمند براي طلاب، قم، از 1333 هـ . ش؛
    4 ـ برپايي جلسه هاي «گفتار ماه» براي بحث در موضوع هاي گوناگون، تهران، از 1338 هـ . ش به بعد؛
    5 ـ راه اندازي درس خارج اصول و فقه آيت الله سيد محمد محقق داماد با همكاري برخي از فضلاي حوزه، قم، 1326 هـ . ش به بعد؛
    6 ـ بنيان گذاري كانون اسلامي دانش آموزان و فرهنگيان، قم، 1339 هـ . ش؛
    7 ـ برپايي جلسه هاي برنامه ريزي حوزه در سامان دهي به آن، قم، 1339 هـ . ش؛
    8 ـ بنيان نهادن مدارس برنامه ريزي شده براي طلاب با همكاري فضلاي حوزه، قم، 1340 هـ . ش؛
    9 ـ بنيان گذاري مدرسه حقاني (منتظريه) با همكاري گروهي از فضلاي قم، 1340 هـ . ش؛
    10 ـ سازمان دهي گروه پژوهش درباره حكومت در اسلام، قم، 1342 هـ . ش؛
    11 ـ شركت در شوراي فقهي جمعيت مؤتلفه اسلامي از سوي حضرت امام خميني، تهران 1342 هـ . ش؛
    12 ـ شركت در گروه برنامه ريزي كتب تعليمات ديني مدراس، تهران، 1342 ـ 1344 و 1349 به بعد هـ . ش؛
    13 ـ اداره مركز اسلامي هامبورگ، آلمان، 1344 ـ 1349 هـ . ش؛
    14 ـ شركت در كنفرانس هاي متعدد اسلامي در دانشگاه ها و مجامع علمي، آلمان، 1344 ـ 1349 هـ . ش؛
    15 ـ ايجاد هسته اتحاديه انجمن هاي اسلامي دانشجويان گروه فارسي زبان، هامبورگ، آلمان، 1344 هـ . ش؛
    16 ـ همكاري در بنيان نهادن مجله «اسلام، مكتب مبارز»، تهران، 1349 هـ . ش؛
    17 ـ فعاليت هاي پژوهشي با همكاري گروهي از فضلاي حوزه، قم، 1349 ـ 1357 هـ . ش 8 سال؛
    18 ـ برپايي جلسه هاي تفسير قرآن، تهران، 1350 هـ . ش، 15 هفته؛
    19 ـ سخنراني بر ضد مزدوران حزب توده، اصفهان، 1323 هـ . ش؛ (16 سالگي)
    20 ـ سخنراني براي دعوت مردم در قيام 30 تير 1331 هـ . ش، اصفهان؛
    21 ـ سخنراني در جشن مبعث، كوي دانشگاه تهران، 1341 هـ . ش؛
    22 ـ سخنراني بر ضد رژيم پهلوي و دستگير شدن پس از آن، مدرسه چهار باغ اصفهان، 1343، هـ . ش؛
    23 ـ برپايي هسته هايي براي كارهاي تشكيلاتي بر ضد رژيم پهلوي، تهران، 1355 هـ . ش؛
    24 ـ تلاش براي بنيان گذاري و سامان دهي جامعه روحانيت مبارز، تهران، 1356 ـ 1357 هـ . ش؛
    25 ـ تصميم گيري براي ايجاد سازمان مخفي يا نيمه مخفي به عنوان يك حزب مخالف رژيم، تهران، 1356 هـ . ش؛
    26 ـ تلاش گسترده براي راه اندازي راه پيمايي بزرگ 17 شهريور، تهران، 1357 هـ . ش؛
    27 ـ فعاليت براي سازمان دهي راه پيمايي بزرگ تاسوعا و عاشوراي حسيني، تهران، 1357 هـ . ش؛
    28 ـ بنيان نهادن حزب جمهوري اسلامي به همراه 45 تن ديگر از مبارزان انقلابي، تهران، بهمن 1357 هـ . ش.)
  • كتاب:
    1 ـ خدا از ديدگاه قرآن، فارسي، 1 ج، تهران، 1363 هـ . ش؛
    اين كتاب، عنوان رساله دكتراي اوست كه پژوهش و نگارش آن، 10 سال به درازا انجاميد.
    2 ـ بانك داري و قوانين اسلامي، فارسي، 1 ج، 1339 ـ 1340 هـ . ش؛
    3 ـ خلق و امر در قرآن، فارسي، 1 ج، 1339 هـ . ش؛
    4 ـ يك قشر جديد در جامعه ما، فارسي، 1339 هـ . ش، تهران؛
    5 ـ قانون علّيت در علم و دين، فارسي، 1340 هـ . ش، تهران؛
    دوكتاب ياد شده،بحث هايي است كه در سلسله نشست هاي «گفتار ماه» طرح شده بود.
    6ـ حكومت در اسلام، فارسي، 1339 ـ 1340 هـ . ش؛
    7ـ يك دوره تفسير قرآن، فارسي، 1344 ـ 1349 هـ . ش، هامبورگ؛
    8 ـ نقش ايمان در زندگي انسان، فارسي، 1 ج، 1348 هـ . ش، هامبورگ؛
    9 ـ كدام مسلك؟، فارسي، 1 ج، 1348 هـ . ش، هامبورگ؛
    10 ـ نماز چيست؟، فارسي، 1 ج، 1348 هـ . ش، هامبورگ؛
    11 ـ صداي اسلام در اروپا، اصول تعاليم اسلام، 5 زبان، 1 ج، 1346 ـ 1347 هـ . ش؛
    12 ـ روحانيت در اسلام و در ميان مسلمانان، فارسي، 1 ج، 1341 هـ . ش؛
    با همكاري آيت الله طالقاني و علامه محمد تقي جعفري، در كتاب «مرجعيت و روحانيت» منتشر شده است.
    13 ـ مبارز پيروز، فارسي، 1 ج؛
    مباحث طرح شده در نشست هاي «گفتار ماه».
    14 ـ اسلام و مكتب هاي معاصر، فارسي، 1 ج، تهران؛
    15 ـ مباحثي در تفسير قرآن، فارسي، به صورت نوار، تهران؛ (مجله ي مكتب قرآن)
    16 ـ مباحث شناخت، فارسي، 1 ج، 1355 ـ 1356 هـ . ش (به صورت نوار هم موجود است) 1369 هـ ش؛
    17 ـ تحقيقي پيرامون وحي، فارسي، 1349 ـ 1356 هـ . ش؛ (با همكاري سه تن از فرهيختگان)
    18 ـ مالكيت از نظر اسلام، 1 ج؛
    19 ـ مديريت در اسلام، فارسي، 1 ج؛
    20 ـ پيرامون انقلاب اسلامي، فارسي، 1 ج؛
    21 ـ مواضع ما، فارسي، 1 ج؛
    22 ـ تعاوني ها، فارسي، 1 ج؛
    23 ـ امر به معروف و نهي از منكر، فارسي، 1 ج؛
    24 ـ تقيه، فارسي، 1 ج؛
    25 ـ خاتميت و امامت، فارسي، 1 ج؛
    26 ـ مباني ايدئولوژيك اسلام، فارسي، 1 ج؛
    27 ـ تكامل از نظر اسلام، فارسي، 1 ج؛
    28 ـ خمس و ماليات هاي اسلامي، فارسي، 1 ج؛
    29 ـ اسلام و مسأله ي خانواده، فارسي، 1 ج؛
    30 ـ حجيّت قرآن، فارسي، 1 ج؛
    31 ـ علم امام، فارسي، 1 ج؛
    32 ـ آزادي از ديدگاه اسلامي، فارسي، 1 ج؛
    33 ـ مراحل اساسي يك نهضت، فارسي، 1 ج؛
    34 ـ دين و دانش بشري، فارسي، 1 ج؛
    35 ـ حق و باطل از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه، فارسي، 1 ج؛
    36 ـ معراج انسان، فارسي، 1 ج؛
    37 ـ مبارز پيروز در عاشورا، فارسي، 1 ج؛
    38 ـ شناخت از ديدگاه قرآن، فارسي، 1 ج؛
    39 ـ تخريب در انديشه اسلامي، فارسي، 1 ج؛
    40 ـ حقيقت و عرفان، فارسي، 1 ج؛
    41 ـ اسلام; دين واقع بيني، فارسي، 1 ج؛
    42 ـ قضاي اسلامي، فارسي، 1 ج؛
    43 ـ اقتصاد اسلامي، فارسي و عربي، 1 ج، 1362 هـ . ش؛
    44 ـ توحيد در قرآن، فارسي، 1 ج؛
    45 ـ حج در قرآن، فارسي، 1 ج، 1365 هـ . ش؛
    46 ـ ربا در اسلام، فارسي، 1 ج، 1369 هـ . ش؛
    47 ـ محيط پيدايش اسلامي، فارسي، 1 ج؛
    48 ـ نقش قيامتي انقلاب اسلامي، فارسي، 1 ج؛ (مجموعه ي مقالات با همكاري شهيد باهنر)
    49 ـ شناخت دين، فارسي، 1 ج؛
    50 ـ لايحه قصاص، فارسي، 1 ج.
    ترجمه:
    1 ـ عادت، 1 ج، انگليسي به فارسي هـ . ش، قم؛
    2 ـ تاريخ كامل نولد؛
    3 ـ بخشي از كتاب «دانش منطق»، هگل.
  • اساتيد

  • آيت الله سيد محمد حسيني بهشتي در 2 آبان سال 1307 هـ . ش، در محله «لومبان» اصفهان به دنيا آمد.سيد محمد به دليل هوش سرشار و استعداد خدادادي در 4 سالگي براي آموختن قرآن ، راهي مكتب خانه گرديد و خواندن و نوشتن را فرا گرفت. سپس به دبستان رفت. چون دروس ابتدايي را به خوبي مي دانست، بيشتر كلاس ها را به صورت جهشي خواند، به گونه اي كه بدون گذراندن پايه اول به سال چهارم وارد شد. هم چنين با گذراندن جهشي سال پنجم دبستان، پايه ششم ابتدايي را با موفقيت به پايان رساند.شوق فراگيري علوم ديني، او را از دبيرستان به سوي حوزه علميه كشاند. بنابراين، در مدرسه صدر اصفهان، به خواندن مقدمات روي آورد. آن­گاه در سال 1325 هـ . ش، در 18 سالگي راهي قم گرديد. در آن جا، هم زمان با پي گيري دروس متوسطه، دروس سطح را ادامه داد و به فراگيري زبان عربي، اهتمام ورزيد. سيد محمد پس از دريافت ديپلم ادبي، خود را براي ورود به دانشگاه آماده ساخت. همچنين، در درس خارج آيات عظام: سيد محمد محقق داماد، سيد حسين بروجردي و امام خميني نيز بهره برد. پس از دريافت مدرك كارشناسي رشته  معقول و منقول در سال 1330 هـ . ش، شوق فراگيري فلسفه، او را به محضر علامه سيد محمدحسين طباطبايي كشاند. تا سال 1335 هـ . ش از خرمن دانش آن فيلسوف والا مقام، خوشه چيد. آيت­الله بهشتي در ادامه دروس دانشگاهي، دوره  دكترا را پشت سر گذاشت و در سال 1338 هـ . ش در رشته فلسفه و الهيات، فارغ التحصيل گرديد. هم چنين زبان انگليسي و فرانسوي را نزد برخي از آشنايان آموخت و بعدها به تدريس زبان انگليسي پرداخت. او در دوران ملي شدن صنعت نفت و پس از آن، كودتاي 28 مرداد 1332 هـ . ش وارد عرصه فعاليت هاي سياسي گرديد. براي نمونه، در به راه انداختن اعتصاب و راهپيمايي و ايراد سخنراني بر ضد دولت قوام السلطنه، نقش مهمي داشت. وي بر مباني ايدئولوژيكي، سياسي و ديني مسلط بود و به سامان دهي مبارزه  فراگير در چارچوب ساختار نظام مند، اعتقاد داشت. از اين رو، در انديشه بنيان نهادن مركزي براي پرورش و سازمان دهي افراد با استعداد و پرشور بر آمد و دبيرستان «دين و دانش» و مدرسه منتظريه ( حقاني) را در قم پايه گذاري كرد.پس از اعدام انقلابي منصور و دسترسي ساواك به فهرستي از اعضاي هيأت هاي مؤتلفه اسلامي، او نيز تحت پيگرد نيروهاي امنيتي قرار گرفت و بازداشت شد. البته پس از مدتي به دليل نبودن مدارك كافي عليه او، آزاد گرديد. چون ديگر حضورش در ايران به صلاح نبود، براي پي گيري فعاليت ها و سامان دادن به سازمان هاي اسلامي در اروپا، راهي آلمان گشت. او در آن جا، در مركز اسلامي «هامبورگ» استقرار يافت.اقامت 5 ساله آيت الله بهشتي در اروپا، اين احساس را در وي پديد آورد كه جوانان مسلمان، براي رويارويي با انديشه هاي الحادي به ايجاد سازماني اسلامي نياز بسيار دارند. از اين رو، «اتحاديه انجمن هاي اسلامي دانشجويان در اروپا» را بنيان نهاد و در قالب سخنراني، سمينارهاي اسلامي، تهيه  جزوه هاي آموزشي و رهنمودهاي تشكيلاتي و ... به فعاليت پرداخت.شهيد بهشتي در سال 1349 هـ . ش به ايران بازگشت ولي اين بار، ساواك از خروج وي جلوگيري كرد. وي تا سال 1357 هـ . ش و پيروزي انقلاب اسلامي، سه بار دستگير و به زندان افتاد. آيت الله بهشتي از افراد مؤثر در شكل گيري راه پيمايي بزرگ تاسوعا و عاشوراي سال 1357 هـ . ش و عضو مؤسس تشكيلات جامعه روحانيت مبارز در سال 1356 هـ . ش بود، كه مورد تأييد حضرت امام نيز قرار گرفت. وي هم چنين در كنار افرادي هم چون: شهيد آيت الله مطهري و حضرات آيات خامنه اي، موسوي اردبيلي و هاشمي رفسنجاني و ... به عضويت شوراي انقلاب درآمد. اين شورا، مسؤوليت رهبري انقلاب را در داخل كشور زير نظر حضرت امام خميني بر عهده داشت. وي در نخستين گام پس از پيروزي انقلاب اسلامي، به همراه گروهي از عناصر اصلي انقلاب، حزب «جمهوري اسلامي» را در 29 بهمن سال 1357 هـ . ش بنيان نهاد. پس از گذشت 1 سال از پيروزي انقلاب و تثبيت نظام اسلامي، مجلس خبرگان براي تدوين قانون اساسي تشكيل شد. با اين كه آيت الله بهشتي، نايب رييس مجلس بود ولي اداره بيشتر جلسه ها را بر عهده داشت. با حضور چشم گير وي، قانون اساسي جمهوري اسلامي تدوين شد و به تأييد امام خميني رسيد. آيت الله بهشتي در سال 1358 هـ . ش از سوي امام خميني(ره)، به رياست ديوان عالي كشور منصوب گرديد و در رأس قوه قضائيه كشور، به خدمت پرداخت. آيت الله بهشتي پس از سال ها فداكاري در راه اسلام، سرانجام در 7 تير 1360 هـ . ش در جلسه سران و اعضاي حزب جمهوري اسلامي كه در ساختمان مركزي حزب برگزار شده بود، بر اثر انفجار بمب كار گذاشته شده از سوي منافقان، به شهادت رسيد.پيكر شهيد بهشتي و تعدادي از ياران وفادار انقلاب پس از تشييع با شكوه مردم، در گلزار شهيدان بهشت زهراي تهران به خاك سپرده شد.