• محمد تقي شوشتري

  • نام پدر :محمدكاظم

    شهر محل سکونت :شوشتر

    درجه علمی :اجتهاد

    مذهب : تشيع

    ملیت : عراقي

    تخصص :

  • تحصيلات حوزوي:
    مقدمات:
    سيد حسين نوري، مقدمات و ادبيات عرب، شوشتر؛
    سيد علي اصغر حكيم، مقدمات و ادبيات عرب، شوشتر؛
    سيد محمد علي امام، مقدمات و ادبيات عرب، شوشتر.
    سطح:
    سيد حسين نوري، شوشتر؛
    سيد علي اصغر حكيم، شوشتر؛
    سيد محمد علي امام، شوشتر.
    خارج فقه و اصول :
    شيخ محمد كاظم شوشتري (پدر) فقه و اصول، شوشتر؛
    سيد مهدي آل طيب جزايري، فقه و اصول، شوشتر.)
  • سيد موسي شبيري زنجاني
    «هم خودشان و هم كتاب ايشان (قاموس الرجال) را بايد جزو حسنات عصر حاضر به شمار آورد... و از نسخه هاي قاموس الرجال مي توان فهميد كه كتاب هاي ديگر ايشان نيز بدين گونه است و همه اين ها جزو حسنات عصر حاضرند».
    اكبر هاشمي رفسنجاني:
    «خبر ارتحال عالم فرزانه، محقق وارسته و پير عارف دنياي اسلام، حضرت آيت اللّه علّامه مجاهد حاج شيخ محمد تقي شوشتري كه با تلاش و كوشش و جهاد في سبيل اللّه توانست در سنين جواني، قلّه رفيع فقاهت و اجتهاد را مسخّر اراده شكست ناپذير خود كند، موجب تأملات روحي و تأثر شديد گرديد. اين عارف واصل و عالم عامل حدود يك قرن از عمر پربركت اش را به غواصي در درياهاي حكمت و علم گذرانده و متجاوز از پنجاه اثر گران بها و ارزشمند به جامعه تحقيق و پژوهش عرضه كرده است...».
    آيت اللّه رضا استادي:
    «محقق عالي مقدار، عالم جليل، شيخ العلماء، آيت اللّه[محقق شوشتري]، ايشان و خانه و زندگي ايشان را و نيز سلوك علمي و اخلاقي شان را نمونه اي از سلف صالح فرقه محقّه اثنا عشريه يافتيم».
    دكتر سيد جعفر شهيدي:
    «متاسفانه جز معدودي از خواص با آقاي شوشتري و آثار او آشنا نيستند، شايد از آن جهت كه اين بزرگوار با بوق و كرنا پيوندي ندارد و يا نمي خواهد پيوند داشته باشد. سالهاست در گوشه شوشتر، زندگاني پر بر كت خود را وقف خدمت به دانش كرده و از دنيا و آن چه به دنيا بستگي دارد، بريده است. من نزديك به چهل سال است از آثار علمي اين شخصيّت برجسته بهره مي برم».
    حجت الاسلام و المسلمين سيد محمد جزايري:
    آيت اللّه حاج شيخ محمد تقي، سلمان ثاني، اكنون سر آمد علماي اسلام در علم حديث و رجال است و در اين دو علم، گوي سبقت را از ديگران ربوده، بلكه او را پيامبر علم رجال بايد گفت و معجزه اش قاموس الرجال است.»
    دكتر علي شريعتي:
    «...كوهي از علم و تحقيق و در كنارش انبوهي از كار، در گوشه دور افتاده شوشتر نشسته و نامش را هم كسي نشنيده است».
    دكتر صدري كيوان:
    حضرت علّامه محقق، آيت اللّه حاج شيخ محمد تقي شوشتري وجودش منشأ فيض و بركت است...حسن برخورد، تواضع فزوني از حدّ، حلاوت مقال و اطلاعات وسيع اين دانشمند به حدّي است كه وقتي انسان در محضرش جلوس مي نمايد، گويا زمان را درك نمي كند».
    استاد علي دواني:
    «محقق شوشتري در آن چه نوشته و اظهار نظر كرده، از فقه و حديث و تاريخ و رجال و درايه و...ابداعات و نوآوري هايي دارد كه منحصر به خود اوست و تاكنون كسي نظير آن ها را ابراز نداشته است».
    دكتر غلامعلي حدّاد عادل:
    «ايشان در مقياس جهاني قابل معرفي هستند. از لحاظ كار علمي، شخصيت علمي، سيره علمي و عملي كه اين مهمّ است. بايد جوانان با اين سبك زندگي آشنا بشوند و بدانند كه دنياطلبي با علم دوستي جمع نمي شود... شوشتر در واقع يك حوزه علمي زنده دارد و وجود ايشان نور و بركت و سبب دل گرمي و مايه اميد است...».
    برگزيده اي از پيام تسليت جامعه مدرسين به مناسبت در گذشت علّامه شوشتري:
    «......مرحوم علامه شوشتري ـ طاب ثراه ـ از زمره شخصيت هاي درخشاني است كه عمر شريف و پر بركت اش را در راه تهذيب نفس و كسب كمالات معنوي و خدمت به اسلام و مسلمين سپري نمودند و با تلاش و كوشش طاقت فرساي خويش، آثار ارزشمندي را براي محققين حوزه هاي علميه و دانش پژوهان علوم اسلامي به يادگار گزاردند...».

    آثار مرتبط:
    1ـ «كتاب محقق شوشتري ـ قاموس پژوهش» محمّد صحتي سرورودي، همه كتاب؛
    2 ـ كتاب در گذشتگان مشاهير ايران، صص 48 و 49؛
    3 ـ مجله آيينه پژوهش، سال دوم، شماره اوّل، خرداد و تير 1370، شماره پياپي؛
    4 ـ كتاب گلشن ابرار، جلد2، صص 957 ـ 961؛
    5 ـ روزنامه جمهوري اسلامي، 20 / 7 / 1368.
  • )

    فعاليتها:
    1 - تبليغ، شوشتر، از دوران نوجواني تا پايان عمر؛
    2 - مبارزه با كشف حجاب و سياست هاي رژيم ستم شاهي.)
  • كتاب:
    1 ـ شرح وجيزه شيخ بهايي، علم دراية و حديث شناسي، عربي، 1348 هـ . ق؛ (نخستين كتاب علّامه)
    2 ـ المنجد في شرح اللمعة، شرح بر متن لمعه، عربي، 11 جلد، 1378 هـ . ق؛
    3 ـ الاخبار الدخيلة، خبرهاي ساختگي و تحريف شده، عربي 4 جلد، 1378 هـ . ق؛ (توضيح: برنده جايزه نخستين دوره كتاب سال جمهوري اسلامي ايران.)
    4 ـ قضاء اميرالمؤمنين علي بن ابي طالب، قضاوت هاي شگفت انگيز حضرت علي (ع)، عربي، 1 ج، 1369 هـ . ق؛ (توضيح: اين اثر نخستين كتاب چاپ شده علامه شوشتري است كه در فاصله سال هاي 1370 هـ . ق تا 1400هـ . ق بيش از 14 بار تجديد چاپ گرديده و تاكنون از سوي پژوهش گران و مترجمان فراواني به زبان هاي گوناگون برگردانيده شده است.)
    5 ـ آيات بينات في حقية بعض المنامات، عربي، 1ج، 1393 هـ . ق؛
    6 ـ الاوايل، نقل اخبار و سخناني كه در آن ها كلمه اوّل به كار رفته است، عربي؛
    7 ـ قاموس الرجال في تحقيق رواة الشيعة و محدّثيهم، علم رجال، عربي، 14 جلد. 1353 - 1360 هـ . ق؛ ( مهمترين اثر شيخ كه برنده جايزه دهمين دوره كتاب سال جمهوري اسلامي ايران گرديد.)
    8 ـ الدر النظير في المكنين بابي بصير (الرسالة المبصرة في احوال البصيرية)، تحقيق در مورد راوياني كه كنيه ابوبصير دارند، رجال، عربي، 1358 هـ . ق؛
    9 ـ البدايع، مجموعه اي از شگفتي ها و نكته هاي ظريف، عربي؛ (معروف كشكول محقّق)
    10 ـ بهج الصباغة في شرح نهج البلاغة، تفسير موضوعي نهج البلاغه، عربي، 14 جلد، 1390 - 1400 هـ . ق؛
    11 ـ الاربعون حديثاً، چهل حديث در فضايل ايمه معصومين و مسايل فقهي، عربي، 1369 هـ . ق؛
    12 ـ الاربعينات الثلاث؛
    13 ـ نوادر الاخبار و جواهر الآثار؛
    14 ـ غرر و درر، ادبيات؛
    15 ـ تفسير قرآن، با استفاده از تفاسير تبيان و الميزان؛
    16 ـ كشكول؛
    17 ـ جوامع احوال المعصومين.
    مقاله و رساله:
    1 ـ رسالة في تواريخ النبي و الآل، تاريخ چهارده معصوم عليهم السلام، عربي، 1349 هـ . ق؛
    2 ـ رسالة في السهو النّبي (ص) (رساله في محاكمه بين شيخ صدوق و شيخ مفيد در يك مسأله كلامي)، كلام، عربي، 1358 هـ . ق؛
    3 ـ پاسخ به پرسش هاي كنگره هزاره شيخ طوسي، بررسي شخصيت شيخ طوسي، فارسي، 1390 هـ . ق
    توضيح: علّامه، نامه هاي فراواني را به صورت مقاله هاي تخصصي، انتقادي، ارشادي در موضوعات مختلف نوشته و براي پژوهش گران برجسته معاصر فرستاده است.
    حاشيه و مقدمه:
    1 ـ حاشيه بر متن و شرح لمعه، عربي، 1350 ـ 1354 هـ . ق؛
    2 ـ حاشيه بر توضيح المسايل آيت اللّه العظمي سيد ابوالقاسم خويي، عربي؛
    3 ـ حواشي و استدراكات بر كتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال؛
    4 ـ حواشي بر «منتخب المنتخب»؛ (رساله عمليه پدرشان)؛
    5 ـ مقدمه بر توحيد مفضل، فارسي.
  • اساتيد

  • آيت اللّه علامه محمد تقي شوشتري در مرداد سال 1281 هـ . ش برابر با 1320 هـ . ق در خانواده­اي پرهيزگار و اهل علم در نجف اشرف، ديده به جهان گشود. پدرش، آيت اللّه شيخ محمد كاظم شوشتري، فقيهي فرزانه، خطيبي توانا و واعظي پارسا بود كه به دليل مبارزه با قوانين ضد اسلامي رژيم سفاك رضا شاه بويژه كشف حجاب سال ها در بروجرد تبعيد بود. مادرش، بانويي پرهيزگار و از خاندان علم وادب بود كه خانواده اش دراصل كرماني  بودند و از سال ها پيش در نجف اشرف مي زيستند. پدر بزرگش، شيخ محمد علي شوشتري، داماد سيد محمد رضا ظهير الاسلام، عالمي دانشمند و فاضل بود. جدّ بزرگ علامه نيز علي بن حسين شوشتري معروف به علي نجّار، صاحب كتاب «مجمع التفاسير» بود. محمدتقي در 7 سالگي، خواندن و نوشتن فارسي و قرآن را فراگرفت. پس از آن به همراه مادر و دايي خويش به شوشتر رفت. در آن جا، مقدمات علوم اسلامي و سطح حوزه را نزد حضرات آقايان: سيد حسين نوري، سيد محمد علي امام و سيد علي اصغر حكيم آموخت. هم چنين علوم عالي و خارج حوزوي را نزد اساتيد بزرگ آن ديار هم چون حضرات آيات: سيد محمد تقي شيخ الاسلام، سيد مهدي آل طيّب و شيخ محمد كاظم شوشتري فراگرفت و به مراتب بالاي علمي و درجه اجتهاد دست يافت.علامه شوشتري به دليل مخالفت و مبارزه با كشف حجاب در سال 1314 هـ . ش به عتبات عاليات مهاجرت كرد و در حوزه هاي علميه نجف و كربلا از خرمن دانش آيت اللّه شيخ آقا بزرگ تهراني، خوشه چيد. وي با آيت الله شيخ آقا بزرگ تهراني همكاري و دوستي نزديك داشت. وي پس از سقوط رضا شاه، در سال 1321 هـ . ش به ايران باز گشت و در شوشتر اقامت گزيد.اين فقيه فرزانه، افزون بر تدريس علوم ديني و پرورش طلاب فاضل، به پژوهش و نگارش نيز مي پرداخت و آثار علمي فراواني از خود بر جاي گذاشته است. وي هيچ گاه، رسالت تبليغي خود را به عنوان يك روحاني صادق از ياد نبرد و از همان اوان جواني به تبليغ و ترويج شريعت اسلامي در شوشتر پرداخت و تا پايان عمر شريف خويش از اين كار دست نكشيد. اين عالم وارسته سرانجام در 29 ارديبهشت 1374 هـ . ش برابر با 19 ذي الحجة 1415 هـ . ق پس از سال ها تلاش علمي و عملي و خدمات شايان به حوزه هاي علوم ديني، در 93 سالگي به ديدار حق شتافت. پيكر پاكش پس از تشييع با شكوه مردم و علما در جوار مقبره «سيد محمد گلابي» در شوشتر به خاك سپرده شد.