• مهدي حايري يزدي

  • نام پدر :عبد الكريم

    شهر محل سکونت :تهران

    درجه علمی :اجتهاد

    مذهب : تشيع

    ملیت : ايراني

    تخصص :

  • مقدمات
    ادبيات، حجت الاسلام شيخ ابوالقاسم نحوي، (قم)؛
    آيت الله شيخ عبدالكريم حايري يزدي.
    سطح
    آيت الله شيخ عبدالكريم حايري يزدي.
    خارج فقه و اصول
    آيت الله شيخ مرتضي حايري يزدي؛
    آيت الله سيد محمد حجت كوه كمري؛
    آيت الله سيد محمدتقي خوانساري؛
    آيت الله سيد حسين بروجردي؛
    آيت الله سيد محمدرضا گلپايگاني؛
    امام خميني.
    )


  • آثار مرتبط:
  • استاد حوزه و دانشگاه؛
    نماينده آيت الله بروجردي در امريكا؛
    سفير ايران در واشنگتن؛
    نماينده آيت الله بروجردي در شوراي عالي فرهنگي تهران
    )

    فعاليتها:
    تدريس در بسياري از دانشگاه¬هاي معتبر دنيا؛
    تأليف؛
    نماينده آيت الله بروجردي در آمريكا؛
    كمك به تشكيل انجمن¬هاي اسلامي دانشجويان در امريكا و كانادا؛
    نماينده آيت الله بروجردي در شوراي عالي فرهنگي در تهران؛
    سفير ايران در واشنگتن؛
    ايراد سخنراني و مشاركت در سمينارها و كنگره¬هاي علمي؛
    از بنيانگذار فلسفه تطبيقي (فلسفه غرب و فلسفه اسلام)؛
    مبارزه با رژيم.
    )
  • كاوش¬هاي عقل نظري؛
    كودك اندلسي؛
    هرم هستي؛
    كاوش¬هاي عقل عملي (موضوع: تفاوت¬هاي اساسي ميان اخلاق و فلسفه، علم اخلاق و فلسفه اخلاق)؛
    علوم قرآن؛
    علم كلي يا فلسفه مابعدالطبيعه؛
    حكمت و حكومت، (موضوع: فلسفه سياسي و مباني نظري مشروعيت قدرت سياسي)؛
    آفاق فلسفه از عقل ناب تا حكمت؛
    آگاهي و گواهي (ترجمه و شرحي انتقادي از رساله عربي تصوير و تقديس اثر صدرالدين شيرازي (ملاصدرا)
    الحجه في الفقه (4 ج)؛
    رساله علم حضوري (Knowledge By presenc) تز دكتري فلسفه تحليلي يت الله حايري
    مقالات
    خداشناسي برتر؛ (چاپ شده در كتاب روش راستين يكتاشناسي)؛
    آنتولوژي توحيدي چيست؟ (چاپ شده در كتاب روش راستين يكتاشناسي)؛
    برهان صديقين (چاپ شده در كتاب روش راستين يكتاشناسي)؛
    خدا در فلسفه كانت؛
    وجود و ماهيت در فلسفه ابن سينا؛
    رابطه وجود و ماهيت امكان عدم (نقدي بر برخي حواشي علامه طباطبايي، بر اسناد صدرالمتألهين و جوابيه¬هايي در جواب جوابيه¬هاي علامه طباطبايي)؛
    موجبه سالبه الممول چيست؟؛
    قضيه و علم تصديقي؛
    تقريرات
    درس فقه آيت الله سيد محمدحجت كوه كمره اي؛
    درس خارج اصول آيت الله بروجردي (4 جلد)؛
    تقريرات درس فقه آيت الله سيد احمد خوانساري؛
    درس خارج فقه آيت الله بروجردي.
  • اساتيد
  • شيخ عبدالكريم حايري يزدي؛
    آيت الله شيخ مرتضي حايري يزدي؛
    آيت الله سيد محمد حجت كوه كمره اي؛
    آيت الله سيد محمدتقي خوانساري؛
    آيت الله سيدحسين بروجردي؛
    آيت الله سيد محمدرضا گلپايگاني؛
    حجت الاسلام شيخ ابوالقاسم نحوي.

  • آيت الله حاج شيخ مهدي حايري يزدي ، فرزند حاج شيخ عبد الكريم حايري يزدي موسس حوزه علميه قم، در خانواده­اي اهل علم و فضيلت در سال 1302 در قم متو لد گرديد. مهمترين استاد دوران كودي مهدي حايري يزدي پدرش بود . كه مقدمات علوم ديني را به وي آموخت . آيت ا... عبد الكريم حايري در سالهاي1316-1301 مرجع تقليد مهم به شمار مي رفت و شاگردان بسياري داشت. روحيه علمي پدر و فضاي مذهبي خانواده، بي شك تاثير عميقي بر مهدي حايري داشته است. دوران كودكي مهدي حايري يزدي با وزارت جنگ و نخست وزيري رضا خان سردار سپه معاصر بود. در اين زمان روابط ايران و امريكا در حال افزايش و روابط با انگلستان رو به كاهش بود. احمد شاه قاجار نيز همواره در سفرهاي خارجي به سر مي برد و قدرت اصلي كشور در دست رضا خان بود. رضاخان براي فراهم آوردن مقدمات سلطنت خود, علاوه بر مطرح نمودن جمهوري خواهي در 1303 ه . ش به كسب محبوبيت در ميان مردم و از جمله روحانيان مشغول بود. البته در آن هنگام روحانيان و علماي قم مخالفت خود را اعلام نمودند. مدتي بعد با الغاي لايحه جمهوري، رضا خان با ترفند هاي خاصي فرماندهي كل قوا را بدست گرفت و مدتي بعد سلسله قاجار را سرنگون ساخت (اوايل آبان 1304 ه . ش) . رضا شاه پهلوي در 1304 ه . ش به تخت نشست. در 6 آذر 1311 قرار داد نفتي دارسي را بطور - يكجانبه الغا نمود. اين امر موجب خصومت ميان ايران و شركت ملي نفت ايران و انگليس و در نتيجه دولت انگلستان شد. وي حق كاپيتولاسيون دولتهاي خارجي در ايران را نيز ملغي نمود تا محبوبيت و حمايت مردمي را به خود جلب نمايد. شهر قم در زمان تولد مهدي حايري يزدي يكي از شهرهاي مهم مذهبي ايران شده بود. زيرا پدرش , آيت ا... عبدالكريم حايري يزدي كه در بين سالهاي 1301 تا 1316 ه . ش از مراجع تقليد بود, حوزة علميه قم را بنيان گذارده بود و بسياري از رهبران مذهبي ايران از جمله امام خميني( ره) از شاگردان وي بودند. بنابراين مهدي حايري با اين شخصيت ها آشنايي داشت. مهدي حايري يزدي پس از گذراندن تحصيلات مقدماتي نزد پدر, به شاگردي آيت ا.. بروجردي در حوزه علميه قم پرداخت. وي در آنجا فقه و اصول و منطق و حكمت فرا گرفت. وي در سال 1327 به اخذ درجه اجتهاد نايل آمد. سپس در سال 1339 ه . ش به عنوان نماينده آيت ا... بروجردي به واشنگتن رفت و به فلسفه غرب علاقه مند شد و شروع به تحصيل در آن رشته نمود. وي ليسانس را از دانشگاه جورج تاون واشنگتن، فوق ليسانس را از دانشگاه هاروارد و دكتري را در دانشگاه ميشيگان تحصيل نمود. در دانشگاه تورنتوي كانادا در سال 1979 رساله دكتري خود را نوشت. دوره تحصيل مهدي حايري يزدي، با اواخر سلطنت رضا شاه (1320 -1304 ه. ش) و اوايل سلطنت محمد رضا شاه پهلوي(1357-1320 ه . ش) در ايران مصادف بود. در اين دوره بتدريج فشار بر روحانيون افزايش مي يافت. مراكز علمي ايران رو به افزايش بود و ارتباط علمي دانشگاههاي ايران با انگلستان و امريكا رو به رشد بود. آيت ا... حايري پس از اخذ درجة اجتهاد در 1327 ه . ش, بعنوان نماينده آيت ا... بروجردي به آمريكا رفت ( 1338 ه . ش) و در آنجا تحصيلات تكميلي خود را ادامه داد . آيت الله مهدي حايري يزدي در هنگام اقامت در امريكا و كانادا به شكل گيري انجمن هاي اسلامي دانشجويان ياري نمود. اعضاي اين انجمن ها نقش مؤثري در به ثمر رساندن انقلاب اسلامي داشتند. وي در كنار اين فعاليت ها به مطالعه فلسفه غرب مشغول بود. آيت الله حايري يزدي دروس خارج را نزد بزرگاني چون: 1- حجه الاسلام شيخ ابوالقاسم نحوي (ادبيات). 2- آيت الله شيخ مرتضي حايري يزدي (سطوح فقه و اصول) 3- آيت الله العظمي سيد محمد رضا گلپايگاني (سطوح عالي فقه و اصول) 4- آيت الله العظمي سيد محمد حجت كوه كمري (خارج فقه و اصول)5- آيت الله العظمي سيد محمد تقي خوانساري(1305-1371 ه.ق) خارج فقه و اصول 6- آيت الله العظمي حاج آقا حسين طباطبايي بروجردي، (خارج فقه و اصول). 7-حضرت امام خميني ( ره )، (حكومت و فلسفه) فرا گرفت. استاد دكتر حايري يزدي و آيت الله سيد رضا صدر از نخستين شاگردان درس اسفار امام خميني بودند و طي مدت ده سال ، همه كتاب اسفار را ـ به استثناي مبحث « جواهرو اعراض »ـ نزد امام خميني ( ره ) خواندند. در زماني كه مهدي حايري يزدي در آمريكا به سر مي برد, در ايران بتدريج پايه هاي انقلاب اسلامي بنيان گذاري مي شد. حايري, بر اساس خاطرات خود سياست هاي دربار محمد رضا شاه را , از جمله توهين به روحانيون و بويژه امام خميني و نيز تغيير تقويم اسلامي به تقويم شاهنشاهي نكوهش نموده است. مهدي حايري يزدي پس از اخذ درجه اجتهاد از حوزه علميه قم, بعنوان نماينده آيت ا... بروجردي در شوراي عالي فرهنگي به تهران آمد و همزمان با آن در مدرسه علميه سپهسالار و بعد در دانشگاه تهران مشغول به تدريس شد . هنگامي كه در 1339 از سوي آيت ا... بروجردي بعنوان نماينده وي به واشنگتن رفت, نيز پس از اخذ مدرك دكتراي فلسفه , به تدريس در دانشگاه هاي هاروارد, مك گيل( كانادا) , تورنتو( كانادا) , ميشيگان ( آمريكا) , دانشگاه جورج تاون( واشنگتن آمريكا) و آكسفورد (انگلستان) پرداخت. وي بعد از انقلاب اسلامي نيز علاوه بر استادي در بيشتر دانشگاه هاي مذكور, موقتاً بعنوان سفير ايران در واشنگتن منصوب گرديد . اما بدليل مشكلات كار از اين مقام كنار رفت. برخي از فعاليت هاي آموزشي مهدي حايري يزدي را مي توان بشرح زير برشمارد: 1- از سال 1322 به بعد در مدرسه سپهسالار جديد ( دانشكده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه تهران ) ، تدريس در رشته الهيات ، فلسفه ، درايت الحديث، شرح اصول كافي . 2- از سال 1344 به بعد در مدرسه سپهسالار قديم ، تدريس متون منظومه ، اسفار و اشارات و رسايل. 3- در سال تحصيلي 1964 - 1965 در مركز تحقيقات اديان جهاني دانشگاه هاروارد ، تدريس معارف اسلامي . 4- در سال تحصيلي 1971- 1972 در دانشگاه ميشيگان و فقه اسلامي. 5- در سال 1356-1357 دانشگاه فردوسي مشهد به تاسيس دو كرسي به هزينه ايران ( يكي براي زبان و ادبيات فارسي و ديگري فقه شيعه ) در آمريكا مامور شد. استاد كه در آن وقت در مركز مطالعات كندي وابسته به دانشگاه جرج تاون به تدريس مشغول بود، به عنوان « استاد مامور از دانشگاه فردوسي » براي تصدي كرسي فقه شيعه معرفي شد ، زيرا بنا بر ترتيباتي كه اتخاذ شده بود ، استادان زبان فارسي بايد براي فرصت مطالعاتي هر سه ماه يك بار از دانشگاه فردوسي به دانشگاه جرج تاون مامور به كار شوند ، ولي دارنده كرسي فقه شيعه عنوان دايمي داشت. مسيولان اداري اين امر ، نخست جلال متيني ( رييس دانشگاه فردوسي ) و بعد پرويز آموزگار بودند. لذا استاد در سال تحصيلي 1979- 1980 در آن دانشگاه به تدريس مشغول بود ، ولي اين برنامه پس از پيروزي انقلاب تداوم نيافت و قرار دادي كه به دستور مصادر اوليه مملكت بين دانشگاه فردوسي و دانشگاه جرج تاون منعقد شده بود ، پس از پيروزي انقلاب ، لغو شد. 6- استاد دكتر حايري يزدي، به سال 1358 به ايران بازگشته و به تدريس و تاليف و تصنيف ادامه داد و پس از يكي دو سال به انگليس رفت و در آنجا چندي در آكسفورد به تدريس فلسفه پرداخت و بعد ها در آلمان و انگلستان به ايراد سخنراني و مشاركت در سمينارها و كنگره هاي علمي پرداخت. سرانجام براي هميشه به ايران بازگشت و مدتي به تدريس فلسفه تحليلي در انجمن حكمت ادامه داد تا آن كه عاقبت از دانشگاه تهران بازنشسته شد و فقط در منزل به تدريس و افاضه مي پرداخت. آيت الله مهدي حايري يزدي پس از اخذ مدرك دكتراي خود, عمده وقت خود را در تدريس و تاليف صرف نمود . و بدين منظور بطور مدام به ايران و انگلستان و گاهي امريكا سفر مي نمود. دكتر حايري از طريق شاگردان و آثارش تاثير شايان توجهي بر فيلسوفان اسلامي گذاشته است. وي نشان داد كه چگونه مي توان شيوه هاي فلسفي مختلف به ويژه تحليل فلسفي و استفاده از منطق جديد را در بحث از موضوعات نظري و عملي مهم به خدمت گرفت. از اين رو، بيشتر شاگردان وي علاقه مند به مباحث منطق جديد ( غربي) و فلسفه تحليلي هستند. تحصيلات سنتي ديني را در ايران گذراند و علاقه مند به يك دسته از سنتهاي فلسفي گرديد به ويژه انديشه هاي كه ريشه در آراي انديشمندان اشراقي ( شيخ شهاب الدين سهروردي ) صاحب مكتب عرفاني ايراني داشت. او در ديدگاهش كه به دور از تقليد و تعصب بود ، فلسفه اسلامي سده هاي ميانه و نو را با فلسفه رايج غرب در هم آميخت . ويژگي پژوهش هاي ديني او ، مرتبط با رهيافتي تحليلي ( آناليتيك ) بود. حتي هنگامي كه به جنبه هاي دشوار عرفان نظر داشت ، رهيافتي معمول از ميان فيلسوفان اسلامي سده هاي ميانه و فيلسوفان معاصر غربي را به كار مي بست تا رهيافت سنتي. حايري از طريق شاگردان و آثارش تاثير شايان توجهي بر فيلسوفان اسلامي گذاشته است . او نشان داد كه چگونه مي توان شيوه هاي فلسفي مختلف را در بحث از موضوعات نظري و علمي مهم به خدمت در آورد ، به ويژه اينكه نشان داد چه اندازه فلسفه غربي در تركيب با فلسفه اسلامي كار آمد مي تواند باشد. وي معتقد بود كه علماي اسلامي بايد از ديدگاههاي فلسفه غرب آگاهي يابند تا بتوانند رابطه ميان آنرا با فلسفه اسلامي در يابند و تاثيرات متقابل آنها را بر يكديگر به درستي تشخيص دهند. آيت الله حايري يزدي با فراگيري هر دو نوع فلسفه در سطح عالي از بنيانگذاران فلسفه تطبيقي به شمار مي رود. در عين حال علاقه آيت الله حايري يزدي به انديشه برخي از متفكرين اسلامي همچون شهاب الدين سهروردي، ملاصدرا و خواجه نصير الدين توسي مشهور است. وي افكار اين بزرگان و حتي افكار عرفاني را به روش فلسفه تحليلي و منطق غربي جديد تحليل مي نمود و اين ابتكاري است كه وي مدعي آن بود. آفاق فلسفه از عقل ناب تا حكمت: مجموعه­اي از  گفتگوهاي دكتر حايري است كه توسط انتشارات فرزان منتشر گرديده است. نام اثر ديگر وي آگاهي و گواهي ترجمه و شرحي انتقادي از رساله عربي تصوير و تصديق اثر صدرالدين شيرازي- (ملاصدرا) است, كه با تيوري پردازيهناي دكتر مهدي حايري در باره دو موضوع مهم (تصور و تصديق ) همراه است وي بر اساس تقسيم بندي اين دو موضوع علوم را تقسيم بندي مي نمايد. دكتر مهدي حايري يزدي پس از سال­ها تلاش و مجاهدت در راه علم در سال 1378 در تهران درگذشت.تقريرات در س خارج فقه آيت الله العظمي سيد محمد كوه كمري؛ تقريرات درس خارج اصول مرحوم آيت الله العظمي بروجردي در چهار مجلد؛ تقريرات درس خارج فقه آيت الله العظمي سيد احمد خوانساري؛ تقريرات درس خارج فقه مرحوم آيت الله العظمي بروجردي؛ حكمت و حكومت؛ (موضوع فلسفه سياسي و مباني نظري مشروعيت قدرت سياسي) رساله علم حضوري (k nowledge BY presence) تز دكتري فلسفه تحليلي دكتر مهدي حايري؛ علم كلي ( يا فلسفه مابعد الطبيعه)؛ علوم قرآن؛ كاوش­هاي عقل عملي؛ موضوع (تفاوت­هاي اساسي ميان اخلاق و فلسفه و علم اخلاق و فلسفه اخلاق) كاوشهاي عقل نظري؛ كودك اندلسي؛ متافيزيك؛ (مجموعه مقالات): عناوين اين مقالات عبارتند از : خداشناسي برتر, آنتولوژي توحيدي چيست؟