• سيدشهاب الدين مرعشي نجفي

  • نام پدر :سيد شمس الدين محمود

    شهر محل سکونت :----

    درجه علمی :

    مذهب : شيعه

    ملیت :

    تخصص :

  • مقدمات
    تجويد و انساب: سيد شمس الدين محمد حسيني مرعشي نجفي
    شيخ مرتضي طالقاني
    شيخ محمد حسين اصفهاني
    حاجيه خانم بي¬بي شمس شرف بيگم طباطبايي
    تجويد و تفسير: ميرزا ابوالحسن مشكيني، شيخ محمد حسين شيرازي، سيد هبه¬الله شهرستاني، سيد ابراهيم شافعي رفاعي بغدادي
    علم انساب: سيدرضا موسوي غريض صائ بحراني
    فقه و اصول
    سيد شمس الدين محمودمرعشي نجفي، شيخ مرتضي طالقاني، سيد محمدرضا رفسنجاني
    شيخ غلامعلي قمي
    ميرزا ابوالحسن مشكيني
    سيد آقا شوشتري
    ميرزا محمدعلي كاظميني
    شيخ عبدالحسين رشتي، ميرزا آقا اصطهباناتي؛ شيخ عبدالنبي نوري، شيخ حسين نجم¬آبادي، ميرزا طاهر تنكابني، شيخ موسي كرمانشاهي، شيخ نعمت¬الله لاريجاني، سيد علي طباطبايي يزدي.
    علم طب: سيد شمس¬الدين مرعشي نجفي، محمدعلي خان مويد الاطباء
    علم رجال و درايه و حديث: سيد شمس¬الدين مرعشي نجفي، سيد ابوتراب خوانساري، ميرزا محمد تهراني، شيخ عبدالله مامقاني، ميرزا ابولهدي كرباسي، سيد حسن صدر
    فقه و اصول استدلالي
    شيخ ضياءالدين عراقي
    سيد احمد بهبهاني
    شيخ احمد كاشف¬الغطاء
    شيخ علي اصغر ختائي تبريزي
    شيخ محمدرضا مسجد شاهي
    اصول: شيخ محمد خالصي
    علم كلام
    شيخ محمدجواد بلاغي
    شيخ محمداسماعيل محلاتي
    سيد هبه¬الدين شهرستاني
    سيد شمس الدين مرعشي نجفي)


  • آثار مرتبط:
  • ـ مرجعيت شيعه
    ـ استاد حوزه)

    فعاليتها:
    1. تأسيس مدارس علمي و مراكز تحقيقي
    2. مدرسه مهديه واقع در خيابان باجك قم، كوي يزديها
    3. مدرسه مؤمنيه واقع در خيابان چهارمردان قم، چهارراه سجاديه، كوي سفيدآب، كه مدرسه بزرگ و مجللي است.
    4. مدرسه شهابيّه واقع در خيابان امام.
    5. مدرسه مرعشيه، واقع در خيابان آيت الله مرعشي نجفي.
    6. ايجاد واحد تحقيق و انتشارات كتابخانه عمومي كه تاكنون بيش از 120 عنوان كتاب مهم و مرجع در بيش از سيصد جلد منتشر كرده است.
    علاوه بر مدارس و امكان تحقيقي و پژوهشي مذكور در شهرستان قم، حضرت آيت الله مرعشي نجفي در خصوص تعميرات و خريد مايحتاج مدارس در شهرستان هاي مختلف ايران كوشش ها و خدمات زيادي را انجام داده اند.
    تأسيس كتابخانه عمومي
    7. ساخت و تجديد و تعمير مدارس، مساجد و حسينيه ها
    آيت الله مرعشي صدها مسجد، حسينيه و مدرسه را در ايران و كشورهاي هند، پاكستان، اميرنشين هاي خليج فارس و برخي كشورهاي ديگر از طريق هزينه وجوه شرعيه و سهم مبارك امام(ع) به افراد نيكوكار اجازه ساخت و تعمير داده اند و يا اين كه خود اقدام كرده اند.
    8. ساخت بيمارستان و درمانگاه
    9. احداث مسكن طلاب علوم ديني قم
    10. خدمات متفرقه اجتماعي
    از سوي آيت الله مرعشي نجفي به تناسب نيازها و ضرورتها و به اقتضاي زمانها و مكانها خدمات متفرقه‌ اي در داخل و خارج كشور ايران انجام شده است كه در اين جا به نام برخي از آنها بسنده مي‌شود
    كمك به سازمان آب منطقه اي قم در سال 1358 شمسي
    احداث واحد موتور برق امامزاده سلطان علي بن امام محمدباقر(ع) واقع در اردهال كاشان در 1381 قمري
    كمك به زلزله زدگان و سيل زدگان
    كمك به مسلمانان جنوب لبنان كه در اثر هجوم ددمنشانه رژيم صهيونيستي خانه و كاشانه خود را رها كرده و به كشورهاي اردن و سوريه آواره شده بودند. كمك به پناهندگان جنگ تحميلي و...
    11. مبارزات سياسي عليه رژيم ستم‌شاهي پهلوي
    12. قيام 15 خرداد و مواضع آيت الله مرعشي نجفي
    آيت الله مرعشي نجفي در فاجعه تجاوز ظالمانه صهيونيست‌ها به مسلمانان بي پناه فلسطين در سال 46 با پخش اطلاعيه‌ اي از مردم مسلمان ايران خواستند با كمك هاي مالي خود به ياري مردم ستمديده فلسطين بشتابند.)
  • 1. نخبه¬الاحكام
    2. مشجرات آل رسول¬الاكرم يا (مشجرات الهاشميين)
    3. تكميل ملحقات الاحقاق: احقاق حق، قاضي نورالله شوشتري
    4. المسلسلات في ذكر الاجازات
    5. طبقات النسابين
    6. المزارات العلويين
    7. فوائد الرجاليه
    8. اعيان المرعشيين
    9. اللئالي المنتظمه و الدرر الثمينة
    10. مسارح الافكار توضيح في مطارح الانظار
    11. الغايت الغصوي
    12. مصطلحات فقهيه
    13. الهدايه في معاضل الكفايه
    14. مفتاح احاديث الشيعه
    15. التجويد
    16. الرد علي مدّعي التحريف
    17. حاشيه علي انوار التنزيل بيضاوي
    18. سند القرّأ و الحفاظ
    19. مقدمه تفسير الدّرر المنثور
    20. قطف الخرامي من روضه الجامي
    21. المعول في امرالمطول
    22. الفروق
    23. مفتاح احاديث الشيعه.
    24. حاشيه بر الفصول المهمه، شيخ حر عاملي.
    25. حاشيه مختصر بر «كتاب من لايحضره الفقيه»، شيخ صدوق.
    26. مجموعه¬اي در ادعيه و زيارات، با مقدمه¬اي در شجرنامه خاندان مرعشي.
    27. شرح دعاي شريف سمات؛
    28. مقدمه مفاتيح¬الجنان شيخ عباس قمي، تأليف 1389 قمري( فارسي ـ چاپ با كليات مفاتيح¬الجنان همان سال).
    29. شمس الامكنه و البقاع في خيره ذات الرقاع.
    30. فوائد در خصوص صحيفه كامله سجاديه.
    31. رساله در اثبات حلّيت لباس مشكوك.
    32. رساله در بيع خياري.
    33. لغات الفقه و يا: مصطلحات الفقها.
    34. توضيح المسائل (رساله عمليه)
    35. حاشيه مختصر بر مبحث وقت و قبله كتاب شرح لعمه.
    36. حاشيه بر كتاب متاجر، شيخ مرتضي انصاري.
    37. حاشيه بر كتاب الوسيله آيت الله سيد ابوالحسن اصفهاني.
    38. راهنماي سفر مكه و مدينه، (كه به وسيله مرحوم آيت الله حاج شيخ رضا سراج، با فتاواي ايشان تنظيم شده است).
    39. سبيل¬النجاه (رساله عمليه) كه قبل از توضيح¬المسائل ايشان در 1373 قمري چاپ شده است.
    40. سيصد مسأله در احكام اموات، (توسط حجت¬الاسلام حاج شيخ محمد منتظري يزدي تنظيم شده است).
    41. الغايه¬القصوي لمن رام التمسك بالعروه الوثقي، حاشيه¬اي استدلالي بر عروه الثوثقي، در دو جلد.
    42. مسارح الافكار في توضيح مطارح الانظار، حاشيه بر تقريرات شيخ انصاري كه در نوزده سالگي نوشته شده است.
    43. مصباح الناسكين، آخرين رساله ايشان در مناسك حج، به كوشش حجج اسلام حاج ميرزا يدالله غروي و حاج سيد شمس¬الدين مرعشي، زير نظر سيد محمود مرعشي نجفي.
    44. مناسك حج، ترجمه حجت¬الاسلام سيد خادم رضا (اردو ـ چاپ پاكستان، 1977 م.)
    45. منهاج المومنين، نخستين رساله عمليه فارسي.
    46. هدايه¬الناسكين، در مناسك حج و زيارت حرمين شريفين.
    اصول فقه
    47. حاشيه بر فوائد الاصول، شيخ انصاري.
    48. حذف الفضول عن مطالب الفصول، تلخيصي از كتاب فصول، كه در نوزده سالگي نوشته¬اند.
    49. حاشيه بر قوانين الاصول، ميرزاي قمي.
    50. الهدايه إلي مقاصد الكفايه، يا مصباح الهدايه في سالك الكفايه.
    منطق
    51. رفع الغاشيه عن وجه الحاشيه ملا عبدالله يزدي بر تهذيب تفتازاني.
    لغت
    52. الامثال التي ئگوردها العلامه النويري في كتاب نهايه الارب.
    تاريخ
    53. تعيين مدفن رأس الحسين(ع).
    54. حاشيه وقايع الايام محدث قمي.
    55. التبصره في ترجمه مولف التكمله، تأليف 1397 قمري در شرح حال ميرزا محمدمهدي كشميري لكهنوي، صاحب كتاب تكمله نجوم السمأ، چاپ 1397 قمري.
    56. تراجم اعيان الساده المرعشيين، تأليف 1371 قمري.
    57. تكميل كتاب تذكره القبور آخوند گزي اصفهاني.
    58. الحديقه الورديه حول روضه البهيه، تأليف 1403 قمري با ترجمه شرح لمعه.
    59. رياض الاقاحي، شرح حال زين الدين بياضي نباطي عاملي.
    60. سادات¬العلمأالذين كانو بعدالألف من¬الهجره.
    61. سجع¬البلابل في ترجمه صاحب الوسائل، شرح حال شيخ حرّ عاملي.
    62. شرح حال ادوارد فنديك.
    63. شرح حال سيدابوالقاسم طباطبايي تبريزي نجفي حائري.
    64. شرح حال سيد اعجاز حسين نيشابوري كنتوري.
    65. شرح حال بهلول بهجت افندي، قاضي زنگه¬زوري.
    66. شرح حال حضرت سلطان علي فرزند امام باقر(ع) كه در مشهد اردهال كاشان مدفون است.
    67. شرح حال مولي عبدالواسع كاشاني در مقدمه كتاب شرح دعاالسمات.
    68. شرح حال شيخ عزالدين ابن اثير موصلي جزري در مقدمه اسدالغابه.
    69. شرح حال آيت¬الله شيخ محمد محلاتي نجفي، ضميمه گفتار خوش يارقلي.
    70. الصرفه في ترجمه صاحب كتاب¬النفحه، نام ديگر آن التحفه الطالب النفحه، شرح حال سيدابوالفُضيل محمد. كاظم موسوي يماني مولف كتاب النفحه العنبريه.
    72. الضوء البدري في¬حياه صاحب الفخري.
    73. العِزِّيه، شرح حال امامزاده يحيي.
    74. غايه الآمال في ترجمه صاحب بهجه¬الآمال، شرح حال ملاعلي علياري تبريزي.
    75. رساله طريقه، شرح حال شيخ محمدجعفر يا شيخ علينقي كمره¬اي.
    76. الظرائف في ترجمه صاحب¬الطرائف، شرح حال جاپلقي بروجردي.
    77. التفحيه، شرح حال ميرابوالفتح حسيني شريفي عربشاهي، صاحب تفسير شاهي.
    78. رساله¬اي در حالات نصربن مزاحم منقري، مولف كتاب وقعه صفين(عربي).
    79. كاشفه¬الحال في ترجمه مولف خزانه¬الخيال.
    80. كشف الاستار عن حياه مولف كشف¬الاستار.
    81. كشف¬الارتياب في ترجمه صاحب لباب¬الانساب بيهقي.
    82. كشف¬الظنون عن صاحب كشف الظنون.
    83. اللئالي المنتظمه و الدررالثمينه در شرح حال علامه حلي، قاضي نورالله شوشتري و فضل بن روزبهان.
    84. لمعه¬النور والضيأ في ترجمه السيد ابي الرضا، فضل الله راوندي كاشاني
    85. لؤلؤ الصدف في حيوة السيد محمد الاشرف
    86. المُجدي في حياة صاحب المجدي
    87. مستدرك كتاب شهدا الفضيلة، علامه اميني
    88. المشاهد و المزارات
    89. مطلع البدرين، شرح حال فخرالدين طريحي
    90. مفرّج الكروب، شرح حال ديلمي، صاحب ارشاد القلوب
    91. مقدمه ايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد
    92. مقدمه تتميم امل الامل، قزويني
    93. مقدمه روضة المتقين في شرح كتاب من لا يحضره الفقيه، علامه مجلسي
    94. مقدمه كتاب معجم الثقات و ترتيب الطبقات، ابوطالب تجليل تبريزي
    95. مقدمه كتاب مجموعه نفيسه
    96. مقدمه كتاب وقايع السنين و الاعوام خاتون آبادي
    97. المنن و المواهب العددية، شرح حال عبيدلي سبزواري
    98. منيةالعاملين، شرح حال ابن فتّال نيشابوري
    99. منية الرجال في شرح نخبة المقال در علم رجال
    100. المواهب العلية في ترجمه شارح الرسالة الذهبية شرح حال محمد بن حسن مشهدي
    101. منهج الرشاد في ترجمة الفاضل الجواد الكاظمي.
    102. نبراس النور و الضيأ في ترجمة مؤلف نجوم السّما
    103. وسيلة المعاد في مناقب شيخناالاستاذ، شرح حال بلاغي
    104. مقدمه كاوش‌هاي علمي، ترجمه آيت‌الله غفاري نژاد تبريزي.
    105. مقدمه و كتاب مؤتمر علامه بغداد.
    106. الميزان القاسط في ترجمه مورخ واسط.
    107. وفيات الأعلام، نام ديگر آن وفيات العلمأ
    108. هدية ذوي الفضل النهي بترجمة المولي علم الهدي
    انساب
    109. مقاله (اثبات صحت نسب خلفأ فاطميين مصر)
    110. كتاب در انساب و تبارشناسي غير سادات
    111. الافطسيّة، در نسب سادات روستاي «طَغَرود» قم
    112. حاشيه بر بحرالانساب سيد عميدالدين نجفي
    113. رساله در خصوص سادات مدينه منوره
    114. شجره نامه سادات حسيني كاشاني
    115. رساله در شرح اعقاب و ذراري حضرت ابوالفضل العباس(ع)
    116. حاشيه بر كتاب عمدةالطالب في انساب آل ابيطالب(ع)
    هيئت
    117. كتاب الوقت والقبلة
    سفرنامه
    118. الرحلةالآذربايجانية
    119. الرحلةالاصفهانية
    120. الرحلةالخراسانية
    121. الرحلةالشيرازية
    نوادر و علوم غريبه
    122. حاشيه بر كتاب سرخاب، در رمل
    123. حاشيه بر كتاب مفتاح علامه ايدمُر جلدكي در اعمال شمسي و قمري و زحلي
    124.حاشيه بر كتاب السرّالمكنون، درعلم حروف
    125. سلوةالحزين و مونس الكئيب و يا مونس المضطهد و يا روض الرياحين و يا نسمات الصبا، كشكولي در فوايد علم جفر، رمل، حروف، اعمال شمسي، زحلي، زهري، مريخي، ختومات، اوراد و اذكار مجرب، مثلثا، بعضي مجربات طبي و غير آن از مطالب متنوعة نفيسه؛
    متفرقات
    126. جذب القلوب الي ديار المحبوب.
    127. اجوبةالمسائل الرازية
    128. اجوبةالمسائل العلمية والفنون المتنوعة
    129. اُنس الوحيد.
    130. مقدمه كتاب چهره درخشان امام زمان(ع).
    131. رساله اي در حقيقت غنا و اقسام آن، با اصول موسيقي و بيان مشخصات غنا از غير غنا
    132. مجموعه بياضي شكل در اسامي كتب تراجم و رجال و تاريخ و حديث و لغت از عامه و خاصه.
    133. رساله نظرات اصلاحي درباره پيش نويس قانون اسامي در جمهوري اسلامي ايران
    134. شمع الاندية و البقاع في خيرة ذات الرقاع، در استخارات.
    135. الفوائد النسبيّه و الرجالية و الادبيّه و الحديثيّه.
    136. شقائق النعمان و نفحات الريحان
    137. رساله اي درباره افرادي كه شبيه رسول خدا(ص) بوده اند
    138. مجموعه مكاتبات، شامل پاره اي از مكاتبات ايشان با علما و انديشمنان ديگر مذاهب
  • اساتيد
  • سيد ضياء‌الدين عراقي
    سيد احمد بهبهاني
    شيخ احمد كاشف‌الغطاء
    شيخ علي‌اصغر ختائي تبريزي
    شيخ محمدرضا مسجد شاهي
    سيد حسن صدر
    شي مهدي خالصي
    شيخ شمس‌الدين محمود مرعشي
    شيخ محمدجواد بلاغي
    شيخ محمد اسماعيل محلاتي
    سيد هبةالدين شهرستاني
    شيخ عبدالنبي نوري
    شيخ حسين نجم‌آبادي
    ميرزا طاهر تنكابني
    ميرزا ابوالهدي كرباسي
    سيد ابوتراب خوانساري
    ميرزا محمد تهراني
    شيخ عبدالله مامقاني
    سيد كاظم عصار
    ميرزا احمد منجم
    محمدعلي خان مؤيد الاطباء
    ميرزا ابوالحسن مشكيني
    سيد ابوالقاسم موسوي خوانساري
    ميرزا محمود اهري
    شيخ موسي كرمانشاهي
    شيخ عبدالكريم بوشهري
    محمد محلاتي
    شيخ عبدالمجيد دشتي
    شيخ نعمت الله لاريجاني
    ميرزا آقا اصطهباناتي
    شيخ عبدالحسين دشتي
    ميرزا محمد علي كاظميني
    سيد محمدرضا رفسنجاني
    شيخ غلامعلي قمي
    ميرزا ابوالحسن مشكيني
    سيد آقا شوشتري
    سيدرضا موسوي غريفي صانع بحراني
    سيد مهدي موسوي غريفي
    سيد ابراهيم شافعي رفاعي بغدادي
    شيخ محمد حسين شيرازي
    شيخ محمد حسين اصفهاني
    شيخ مرتضي طالقاني
    حاجيه خانم بي‌ بي شرف بيگم طباطبايي

  • آيت الله سيد شهاب الدين مرعشي نجفي، در بيستم ماه صفر سال 1315 برابر با 1275 هـ .ق در خانواده اي علمي و مذهبي در نجف اشرف زاده شد. نخست نزد پدر بزرگوارش آيت الله سيد شمس الدين محمود حسيني مرعشي نجفي، كه از علماي بزرگ آن زمان به شمار مي آمد، و نيز شيخ مرتضي طالقاني، شيخ محمدحسين اصفهاني، حاجيه خانم بي بي شمس شرف بيگم طباطبايي، جدّه مادري خود، مقدمات علوم را آموخت.علم تجويد و قرائت قرآن كريم و تفسير را نزد پدرش و ميرزا ابوالحسن مشكيني، شيخ محمدحسين شيرازي، سيد هبه الدين شهرستاني و سيد ابراهيم شافعي رفاعي بغدادي و علم انساب را نيز از پدر و سيد رضا موسوي غُريفي صائغ بحراني، و برادر او، سيد مهدي غُريفي فقه و اصول را از پدر، شيخ مرتضي طالقاني، سيد محمدرضا رفسنجاني، شيخ غلامعلي قمي، ميرزا ابوالحسن مشكيني، سيد علي آقا شوشتري، ميرزا محمدعلي كاظميني، شيخ عبدالحسين رشتي، سيد ابراهيم آقا اصطهباناتي، شيخ موسي كرمانشاهي، شيخ نعمت الله لاريجاني و سيد علي طباطبايي يزدي، علوم رياضي و هئيت را از شيخ عبدالكريم بوشهري، سيد ابوالقاسم موسوي خوانساري، دكتر عندليب زاده، ميرزا محمود اهري، محمد محلاتي، شيخ عبدالحميد دشتي، ميرزا احمد منجم و سيد كاظم عصار. علم طب را از پدر، محمدعلي خان مويد الاطباء. علم رجال و درايه و حديث را از پدر، سيد ابوتراب خوانساري، ميرزا محمدتهراني، شيخ عبدالله مامقاني و ميرزا ابوالهدي كرباسي. فقه و اصول استدلالي را از بزرگترين استاد اصول در نجف اشرف، سيد ضياالدين عراقي، سيد احمد بهبهاني، شيخ احمد كاشف الغطاء، شيخ علي اصغر ختائي تبريزي، شيخ محمدرضا مسجدشاهي فرا گرفت. سپس، مدت سه سال نيز در مسجد سامرا و كاظمين دوره تكميلي فقه و حديث و رجال را از سيد حسن صدر آموخت. وي اصول را از شيخ مهدي خالصي فرا گرفت. آنگاه به نجف بازگشت و علم كلام را از پدر خود و شيخ محمدجود بلاغي و شيخ اسماعيل محلاتي و سيد هبه الدين شهرستاني آموخت.آيت الله مرعشي يكي از معدود علمايي است كه از استادان بسياري كسب فيض كرده است. او در بسياري از علوم سرآمد اقران خود بود. استادان ايشان در شمار برجسته ترين استادان حوزه علميه نجف اشرف ـ كه در آن زمان بزرگترين مركز علمي جهان تشيع به شمار مي رفت ـ قرار داشتند. ديري نپاييد كه آيت الله مرعشي با بهره گيري از استادان خود، به اخذ درجه اجتهاد بالاترين درجه علمي حوزه هاي علميه نايل آمد. بيشتر نياكان ايشان عالماني دين پژوه يا پزشكاني حاذق يا حاكماني صالح و باتدبير بودند. بيش از دويست سال حكوم طبرستان آن روز(مازندران و گلستان فعلي) در دست اجداد ايشان بوده است. سيد قوم الدين مرعشي، معروف به ميربزرگ، سر سلسله سلاطين مرعشي طبرستان در سده هشتم هجري است كه قبر شريفش در شهر آمل زيارتگاه اهل آن ديار است.سلسله نسب ايشان با 33 واسطه به حضرت امام زين العابدين علي بن الحسين(ع) مي رسد. نسب سادات مرعشي از معتبرترين سلسله نسب‌هاي سادات به شمار مي آيد كه بيشتر در شهرهاي قم، تهران، رفسنجان، دماوند، قزوين، مازندران، خوزستان و آذربايجان سكونت دارند.آيت الله مرعشي چندسال پس از نيل به مقام رفيع اجتهاد، در سال 1342ق به ايران سفر كرد و پس از تشرف به مشهد مقدس، به تهران رفت و در آنجا لحظه اي از تحقيق و استفاده از استادان برجسته بازنماند و از بزرگاني چون شيخ عبدالنب نوري، شيخ حسين نجم آبادي و ميرزا طاهر تنكابني بهره گرفت.وي سرانجام در سال 1343 ق به قم رفت و به دعوت و درخواست آيت الله العظمي حاج شيخ عبدالكريم حائري يزدي، موسس حوزه علميه قم، در آنجا سكونت اختيار كرد. از همان سال به عنوان مدرس رسمي درجه اول حوزه علميه برگزيده شد. ديري نپاييد كه در شمار مراجع بزرگ تقليد درامد و ميلون ها نفر از شيعيان كشورهاي مختلف، از جمله ايران، عراق، لبنان، كويت، احساء و قطيف عربستان، امارات عربي،بحرين، پاكستان، هند و تركيه وبخشي از كشورهاي آفريقايي، مانند زنگبار، از ايشان تقليد مي كردند.آيت الله مرعشي به دستور آيت الله حائري به تدريس پرداخت. ايشان علوم ادبيات عرب، منطق، اصول و فقه را براي طلاب جوان تدريس مي‌كرد. آيت الله مرعشي پس از رحلت آيت الله حائري به تدريس فقه و اصول رجال، درايه، فلسفه، حديث، علم انساب، كلام، تفسير پرداخت.آن فقيه فرزانه، طي 67 سال تدريس در حوزه علميه قم، كه در برخي روزها به ده درس مي رسيد، در تحكيم پايه‌هاي اين حوزه نوپاي علمي لحظه اي درنگ نكرد. حاصل اين تلاش، تربيت هزاران شاگردي است كه هركدام خود از مشاهير و مدرسان حوزه و دانشگاه اند.از ديگر فعاليت هاي وي بنياد چندين مدرسه علمي و مسجد و حسينيه و مراكز درماني و كتابخانه در قم و ديگر شهرستانها و خارج از كشور و نيز احيا و انتشار آثا علمي دانشمندان متقدم اسلامي و تشوي و ترغيب محصلين به استفاده از آنها، از جمله خدمات ارزنده آن فقيد سعيد به شمار مي آيد.نخستين رساله هاي علميه ايشان به نام «نخبه الاحكام« و «سبيل النجاه» در سال‌هاي 1366 هـ.. ق. تا 1373 هـ . ق، چاپ شد و از همان سالها مرجعيت تقليد ايشان آغاز شد. آيت الله مرعشي پس از رحلت آيت الله العظمي بروجردي (1340 ش) به عنوان يكي از مراجع تقليد طراز اول شيعيان جهان به شمار مي آمد.آيت الله مرعشي در طول ساليان كتاب‌ها و مقاله هاي بسياري درباره علوم قرآني، ادبيات عرب، حديث، دعا، فقه، اصول، منطق، لغت، تاريخ، رجال و تراجم، انساب، و... نوشت كه متأسفانه بيشتر آنها هنوز چاپ نشده است. شمار آثار ايشان به 148 كتاب، رساله و مقاله مي رسد.دو اثر نفيس از ايشان كه ثمره نيم قرن تلاش وي است، ولي هنوز به زيور طبع آراسته نشده عبارت است از :1. مشجرات آل رسول الله الاكرم يا مشجرات الهاشميين: درباره انساب علويان و سادات جهان 2. ملحقات الاحقاق: احقاق الحق نوشته قاضي نور الله شوشتري (متوفاي 1019ق) است. آيت الله مرعشي نجفي به تكميل اين كتاب پرداخت و مدارك و منابع اين اثر نفيس را پيدا كرد. ايشان براي به سرانجام رساندن اين تحقيق بزرگ، گروهي متشكل از علماي قم را ترتيب داد، كه اينك به تلاش اين گروه، زير نظر فرزندشان حجت الاسلام دكتر سيد محمد مرعشي، 27 جلد از اين كتاب چاپ شده است وبقيه در حال آماده شدن است.بازسازي مرقد علامه مجلسي در اصفهان، به امرآيت الله العظمي مرعشي نجفي صورت پذيرفت. اهداء كتاب‌هاي فقهاي شيعه براي دانشمندان شيعه، سني، مسيحي و دانشگاههاي جهان نيز از فعاليت هاي فرهنگي ايشان است.ايشان براي نوشتن كتابها به بسياري از كشورهاي اسلامي مسافرت كرد و با دانشمندان شيعه، سني و مسيحي به گفت و گو نشت. وي با علامه سيد محمود شكري آلوسي بغدادي، شيخ طنطاوي جوهري مصري، انستانس كرملي بغدادي، شيخ عبدالسلام شافعي كردستاني، سيد ناصر حسين هندي فرزند  علامه مير حامد هندي، رابيندرانات تاگور(نويسنده و فيلسوف شهير هند)، ميرزا احمد تبريزي (پيشواي فرقه ذهبيه)، ميرزا عنايت الله اخباري، پروفسور هانري كوربن، دكتر فواد سزگين، سيد ابراهيم رفاعي راوي بغدادي، رشيد بيضوي لبناني، محمدرشيد رضا (نويسنده تفسير المنار) و بسياري از انديشمندان ديگر ديدار كرد.وي براي تأليف زندگينامه هاي علما، سادات و امامزاده ها گاه به قبرستانهاي كهن مي رفت و با خواندن نوشته‌هاي قبرهاي علماء، ادباء، شعراء، سادات و امامزاده ها مي پرداخت. ايشان در سالهاي 1350 ـ 1351 هـ . ق، به اصفهان رفت و يك هفته در گورستان تخت فولاد به ثبت تاريخ ولادت و فوت علماي به خاك سپرده شده در آن قبرستان پرداخت. بسياري از گورستان‌هاي ديگر اصفهان را نيز مورد تحقيق قرار داد و اطلاعات سودمندي به دست آورد.نهضت امام خميني در سال 1341 با پشتيباني مراجع تقليد همراه بود. آيت الله مرعشي نجفي نيز هماره از نهضت امام خميني حمايت مي كرد. بارها اعلاميه داد و به افشارگري پرداخت. ايشان در پي دستگيري امام خميني در سال 1342هـ . ش، با ارسال اعلاميه شديد اللحني به رژيم پهلوي، خواستار آزادي امام خميني شد. ايشان همراه مراجع تقليد و علماي طراز اول كشور براي ازادي امام خميني به تهران سفر كرد و در اين راه زحمت فراوان متحمل شد.آيت الله العظمي مرعشي نامه ها و تلگرافهاي فراواني براي حمايت از امام خميني براي مرجع تقليد شيعه مقيم ايران و عراق مي فرستاد.ايشان پس از تبعيد امام خميني به تركيه، در سخنرانيها و اعلاميه ها اين عمل رژيم پهلوي را محكوم كرد، براي شهداي 15 خرداد، مجلس ياد بود بر پا ساخت. آيت الله مرعشي هماره از انقلاب اسلامي پشتيباني مي كرد و جنايت هاي رژيم پهلوي را افشا مي‌كرد. ايشان پس از شهادت آيت الله سيد مصطفي خميني در سال 1356، براي وي مجلس ترحيمي در حسينه خويش برپا كرد كه پايان اين مجلس به شعارهاي كوبنده عليه رژيم پهلوي و دستگيري شماري از مردم پيوند خورد.آيت الله مرعشي در طول سال هاي تبعيد امام خميني، با ايشان در ارتباط بود و با اوج گيري انقلاب اسلامي در سال 1356 همراه مراجع تقليد شيعه، با فرستادن اعلاميه ها به هدايت نهضت پرداخت. ايشان پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز، هماره از نظام جمهوري اسلامي حمايت كرد و در مناسبتهاي مختلف با ارسال پيامها به تقويت نظام پرداخت.موقعيت علمي و اطلاعات گسترده وي در علوم و فنون مختلف، از تأليفات و آثاري كه بر جاي گذارده و بيشترين آنها به عربي است آشكار مي شود. از جمله كتاب ملحقات الاحقاق، در كلام و عقايد و فضايل ائمه اطهار(ع)، كه در تأليف آن  به بيش از پنج هزار اثر از منابع اهل سنت مراجعه شده است و طي چهل سال به جمع آوري و تدوين اين اثر مهم پرداخته اند تاكنون 36 جلد آن به اهتمام متولي كتابخانه چاپ و منتشر شده است.ايشان يكي از پيشكسوتان وحدت ميان مذاهب اسلامي است. آيت الله مرعشي با ارتباط مكاتبه اي كه با علماي بزرگ فرق اسلامي در كشورهاي مختلف برقرار ساخت، موفق به اخذ بيش از 450 اجازه روايت حديث شد. تصوير بخشي از اين اجازات به ضميمه زندگينامه هريك از صاحبان اجازه، در المسلسلات في الاجازات، به عربي در دو جلد بزرگ كه به كوشش متولي كتابخانه گردآوري و منتشر گرديده است. همچنين كتاب الاجازه الكبيره كه در برگيرنده اسامي اجازه دهندگان به معظم له با ذكر طريق روايتي هريك از آنها است؛ از سوي اين كتابخانه چاپ و منتشر شده است. ايشان هزاران اجازه روايت حديث به طلاب و محصلان  و استادان  حوزه ديگر واجدان شرايط از سالهاي 1339 هـ . ق، تا آخرين روز زندگي خودـ اعطا كرده اند، كه توليت كتابخانه بيشتر آنها را جمع آوري كرده است. آيت الله مرعشي را شيخ الاجازه عصر خويش نيز خوانده­اند.سجاياي اخلاقي و احاطه ايشان بر علوم و فنون گوناگون، و رياضت ­ها و مجاهدات ايشان بيرون از شمار است. اين عالم مجاهد در طول زندگي‌اش با ارباب دانش و بزرگان ديني، اسلامي و غير اسلامي، ديدار و ملاقاتهاي مهمي داشته و پيوسته دانشگاهيان و پژوهشگران به ايشان مراجعه كرده­اند. برخي از شخصيت هايي كه آيت ­الله مرعشي با آنها ديدار كرده است عبارتند از: تاگور، شاعر و فيلسوف مشهور هندي، علامه رشيد رضا مصري مولف بزرگ انستانس كرملي در بغداد، پروفسور هانري ­كربن فرانسوي.يكي از برجسته ­ترين خدمات فرهنگي آيت ­الله مرعشي نجفي، بنياد كتابخانه بزرگي است كه در جهان از شهرت و اعتبار ويژه برخوردار است. با اين كار سترگ، ايشان يكي از بزرگترين انقلاب­ هاي فرهنگي تاريخ ايران و اسلام را رقم زده است. از اين رو، درمجامع علمي، فرهنگي و تحقيقي جهان از وي با نام بزرگ فرهنگبان  ميراث اسلامي ياد مي­شود.او پس از يك قرن كوشش براي اشاعه فرهنگ اسلامي و احياي تفكرات شيعي و خدمات ارزنده علمي و اجتماعي، سرانجام در هفتم صفر 1411 هـ .ق، برابر با هفتم شهويور 1369 در 96 سالگي بر اثر سكته قلبي ديده از جهان فروبست. توليت آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) محل دفني براي ايشان در داخل حرم  و در نزديكي ضريح مطهر در نظر گرفته بود، ليكن حب وصيتشان كه مرقوم فرموده­اند: «مرا در راهروي ورودي كتابخانه ـ زير پاي محققاني كه براي مطالعه و تحقيق به اين كتابخانه مراجعه مي­كنندـ دفن نماييد»، در راهروي بزرگي كه خود آن را بنياد نهاده است به خاك سپرده شد.